حضور بازیکنان ایرانی در لیگ های بزرگ اروپا، همیشه یکی از موضوعات پر بحث میان هواداران فوتبال ایران بوده است. از دهه نود میلادی تا امروز، ستاره های زیادی از لیگ داخلی ایران راهی اروپا شدند و در باشگاه های مختلف به موفقیت هایی درخور دست یافتند. در این مقاله، مسیر پرفراز و نشیب لژیونرهای ایرانی در اروپا را مرور می کنیم.
پیشگامان دهه هفتاد و هشتاد
نخستین موج بزرگ لژیونرهای ایرانی در دهه هفتاد شمسی به آلمان رفت. علی دایی در سال ۱۹۹۷ به آرمینیا بیله فلد و سپس بایرن مونیخ پیوست و پرافتخارترین دوران خارج از کشور یک بازیکن ایرانی را رقم زد. کریم باقری نیز در آرمینیا بیله فلد و خداداد عزیزی در کلن آلمان بازی کردند. این نسل، راه را برای بازیکنان بعدی هموار کرد.
عصر طلایی بایرلورکوزن و هامبورگ
در اوایل دهه دو هزار میلادی، مهدی مهدوی کیا در هامبورگ به یکی از محبوب ترین بازیکنان لیگ آلمان تبدیل شد. وحید هاشمیان در بوخوم و بایرن مونیخ و علی کریمی در بایرن مونیخ نیز افتخارآفرین شدند. کریمی که در ایران به «جادوگر آسیا» معروف بود، حضور خود در بایرن را با کسب جام قهرمانی بوندس لیگا تجربه کرد.
نسل جدید لژیونرها
سردار آزمون در سال ۲۰۱۳ به روبین کازان روسیه رفت و بعدها به زنیت سن پترزبورگ و بایر لورکوزن پیوست. لقب «مسی ایران» را در دوران اوج خود در روسیه به دست آورد و یکی از بهترین دوران های خارجی یک بازیکن ایرانی را رقم زد. علیرضا جهانبخش نیز از آلکمار هلند به برایتون در لیگ برتر انگلیس رسید و در ادامه به فاینورد بازگشت و قهرمان لیگ هلند شد.
مهدی طارمی و درخشش در پرتغال و ایتالیا
مهدی طارمی بی تردید یکی از موفق ترین لژیونرهای ایرانی حال حاضر است. او در پورتوی پرتغال به یکی از بهترین مهاجمان لیگ اروپا تبدیل شد و بعدها به اینتر ایتالیا پیوست. حضور طارمی در فوتبال اروپا، الگویی برای بازیکنان جوان ایرانی بوده است. اگرچه او در لالیگا بازی نکرده، اما در سطح رقابت های اروپایی و لیگ قهرمانان، درخشش قابل توجهی داشته است.
سایر لژیونرها
در کنار این ستاره ها، بازیکنان دیگری نیز حضور موفقی در اروپا داشتند: علیرضا بیرانوند در آنتورپ بلژیک و بواویشتای پرتغال، سامان قدوس در برنتفورد لیگ برتر انگلیس و امیانِ فرانسه، مجید حسینی در ترابزون اسپور ترکیه و رامین رضاییان در استانبول باشاک شهیر ترکیه.
تاثیر بر تیم ملی
حضور لژیونرها در لیگ های اروپا، تاثیر مستقیمی بر تیم ملی ایران داشته است. بازیکنانی که در سطح بالای اروپا تجربه کسب می کنند، در بازی های ملی نیز کیفیت بالاتری از خود نشان می دهند. در جام های جهانی ۲۰۱۴، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲، بخش عمده ای از ترکیب اصلی تیم ملی را لژیونرها تشکیل می دادند.
جمع بندی
مسیر بازیکنان ایرانی در اروپا از سال ۱۹۹۷ تا امروز، مسیری پرفراز و نشیب اما مملو از افتخار بوده است. هر نسل از این لژیونرها، درسی برای نسل بعدی به یادگار گذاشتند و مسیر مهاجرت به فوتبال اروپا را برای جوانان ایرانی هموارتر کردند. با گسترش این حضور، انتظار می رود در سال های آینده، شاهد ستاره های بیشتری از ایران در لیگ های بزرگ اروپا باشیم.